ABD’li biyoteknoloji şirketi Colossal Biosciences, 3D baskılı yapay yumurtadan ilk kez sağlıklı civciv çıkarıldığını duyurdu. Şirket, teknolojinin nesli tükenen dev moa kuşu gibi türlerin yeniden hayata döndürülmesinin önünü açabileceğini savunuyor
ABD merkezli biyoteknoloji şirketi Colossal Biosciences, tamamen yapay bir yumurta içinde ilk kez sağlıklı civciv çıkarıldığını duyurdu.
The Telegraph’ın aktardığına göre şirket, bu gelişmenin nesli tüenen türlerin geri getirilmesi çalışmalarında “kritik bir dönüm noktası” olduğunu savunuyor. Teknolojinin özellikle Yeni Zelanda’da yüzyıllar önce yok olan dev moa kuşunun yeniden hayata döndürülmesinde kullanılması planlanıyor.
Şirketin geliştirdiği sistemde embriyolar, doğal yumurtanın işlevlerini taklit eden 3D baskılı yapay bir kabuk içinde büyütüldü. Üst kısmında pencere bulunan kapsül sayesinde bilim insanları civcivlerin gelişimini ve yumurtadan çıkış sürecini gözlemledi.
Şirketin hayvan bakım yöneticisi Paige McNickle, yapay yumurtadan çıkan ilk civcivi eline aldığında “aynı anda bütün insani duyguları hissettiğini” söyledi. McNickle, “Hem sevinçten zıplamak istiyorsunuz hem de onu korumak için balonlu naylona sarmak” dedi.
Dev moa için taşıyıcı kuş yok
Teknoloji, Yeni Zelanda’nın Güney Adası’nda yaşamış ve Polinezyalı Maorilerin bölgeye gelişinden sonra 1380-1445 yılları arasında nesli tüenen dev moa kuşunu geri getirme projesi için geliştirildi.
Yaklaşık 3,5 metre boyunda olduğu tahmin edilen dev moa kuşunun yumurtalarının hacmi tavuk yumurtasından yaklaşık 80 kat büyüktü. Bu nedenle embriyoyu taşıyabilecek büyüklükte yaşayan bir kuş türü bulunmuyor. Şirket, yapay yumurta teknolojisinin daha büyük boyutlara ölçeklenebileceğini ve gelecekte moa embriyolarını taşıyabilecek kapasiteye ulaşacağını belirtti.
Şirketin kurucu ortağı ve CEO’su Ben Lamm, “Dev moa gibi türleri geri getirmek yalnızca antik genomları yeniden oluşturmakla ilgili değil. Taşıyıcı canlı bulunmayan durumlarda tamamen yeni bir kuluçka sistemi geliştirmek gerekiyor” dedi.
Oksijen sorunu çözüldü
Doğal yumurtalar embriyoyu fiziksel darbelerden ve enfeksiyonlardan korurken aynı zamanda karmaşık bir gaz alışverişi sistemi sağlıyor. Kabuktaki mikroskobik gözenekler oksijenin içeri girmesine, karbondioksit ve nemin dışarı çıkmasına imkan tanıyor.
Bilim insanları daha önce yapay yumurta üretmeye çalışsa da embriyolara yeterli oksijen sağlamakta zorlanıyordu. Colossal ekibi ise biyomühendislik ürünü silikon bazlı bir zar taşıyan 3D baskılı kafes yapı geliştirerek bu sorunu çözdüğünü açıkladı.
Şirketin biyoloji direktörü Prof. Andrew Pask, sistemin yalnızca yumurtadan çıkışı değil sağlıklı hayvan gelişimini hedeflediğini söyledi. Pask’a göre teknoloji, nesli tükenme tehlikesindeki kuşların korunmasından “de-extinction” projelerine kadar geniş kullanım alanına sahip.
Ulukurt sonrası yeni hedefler
Dallas merkezli şirket daha önce yaklaşık 12 bin yıl önce nesli tükenen “Ulukurt” türünü geri getirdiğini açıklamıştı. Şirketin hedefleri arasında dodo kuşu, yünlü mamut, Tazmanya kaplanı ve Bluebuck adlı antilop türü de bulunuyor.
Dev moa projesine, “Yüzüklerin Efendisi” filmlerinin yönetmeni Peter Jackson da 15 milyon dolarlık yatırım desteği verdi. Jackson, “Hayatım boyunca bana ‘moa’nın nesli tükendi’ denildi. Ama artık yok oluş hikayenin sonu olmak zorunda değil” ifadelerini kullandı.
Bilim insanları temkinli
Birleşik Krallık’taki uzmanlar gelişmenin etkileyici göründüğünü ancak bilimsel sonuçların hakemli dergilerde yayımlanmasını beklemek gerektiğini belirtti.
The Roslin Institute bünyesinde çalışan gelişim biyoloğu Dr. Megan Davey, doğal yumurta kabuğunun karmaşık biyolojik işlevlerini taklit eden yapının “etkileyici bir biyomühendislik başarısı” olduğunu söyledi.
Kaynak:
kardes haber
19.05.2026
23:37