Güneybatı Çin’deki karstik arazilerde keşfedilen ve “Tiankeng” adı verilen dev obrukların, dinozorlar çağından kalma bitki türlerini barındıran izole ekosistemler olduğu belirlendi.
Bilim dünyası, Çin’in güneybatısındaki Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi’nde insan elinin değmediği devasa obruklar keşfetti. Çoğu zaman doğal felaketlerin habercisi olarak görülen bu oluşumlar, burada bambaşka bir anlam taşıyor.
Mağara kaşifleri ve bilim insanları, derinliği 190 metreyi aşan çukurların dibinde dış dünyadan tamamen izole olmuş, bozulmamış ekosistemler tespit etti. Yerel halkın “Cennet Çukurları” olarak adlandırdığı ve bilimsel literatürde “Tiankeng” diye bilinen bu doğa harikaları, 40 metreye ulaşan antik ağaçlara ve henüz tanımlanmamış canlı türlerine ev sahipliği yapıyor.
Dinozorlar çağından kalma dev ağaçlar
Araştırmacı Tang Jianmin, bölgeyi “insan faaliyetinin izine rastlanmayan bozulmamış bir yeraltı ormanı” olarak tanımladı. Söz konusu alanların, UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan karstik oluşumların bir parçası olduğu belirtiliyor.
Yapılan incelemelerde, obrukların dibinde dinozorlar döneminden bu yana varlığını sürdüren endemik bitki türlerine rastlandı. Özellikle 300 metre uzunluğa ve 150 metre genişliğe sahip son keşif alanı, biyolojik çeşitlilik açısından adeta bir “zaman kapsülü” niteliği taşıyor. Uzmanlar, burada yaşayan küçük hayvan türlerinin birçoğunun henüz bilimsel literatüre girmediğini vurguluyor.
Yeraltı vahasının kimyasal sırrı
Güneş ışığının son derece sınırlı ulaştığı bu derin alanlarda bitkilerin nasıl bu kadar gür kalabildiği, 20 Temmuz’da yayımlanan bir bilimsel çalışmayla açıklığa kavuştu. Normalde bitki büyümesini sınırlayan azot, fosfor, potasyum, kalsiyum ve magnezyum gibi elementlerin tiankenglerin dibinde olağanüstü seviyelerde bulunduğu tespit edildi.
Bölgedeki eğrelti otları ve ısırgan türleri, bu mineralleri hızla tüketecek şekilde evrimleşerek boylarını hızla uzatıyor ve kısıtlı ışığa ulaşabiliyor. Yüksek nem oranı ve sabit sıcaklık ise kapalı ekosistemde doğal bir sera etkisi yaratarak bitki örtüsünün korunmasını sağlıyor.
İnsan elinin değmediği son ekolojik sığınaklar
Dünya genelinde keşfedilen yaklaşık 300 tiankeng’in üçte ikisi Çin’de bulunuyor. Ancak benzer oluşumlara Papua Yeni Gine, Malezya, İtalya ve İspanya gibi ülkelerde de rastlanıyor.
Jeologlara göre bu dev obruklar, yeraltı odalarının zamanla genişleyip tavanlarının çökmesiyle oluşuyor. Yeraltı nehirleriyle beslenen bu kapalı ekosistemler, yalnızca görsel bir doğa harikası sunmakla kalmıyor; aynı zamanda küresel iklim değişikliğinin etkilerinden korunmuş nadir ekolojik sığınaklar olarak kabul ediliyor.
kardes haber
28.02.2026—22:03