The Times’ın aktardığı yeni araştırmaya göre, Uganda’daki Ngogo şempanze topluluğunda yıllar süren birliktelik, grubun ikiye ayrılmasıyla ölümcül bir çatışmaya dönüştü. Bilim insanları, bu şiddet sarmalının insanlardaki savaş davranışlarının evrimsel kökenine dair ipuçları taşıdığını düşünüyor
The Times’ın haberine göre, Uganda’daki Kibale Ulusal Parkı’nda yaşayan ve uzun yıllardır izlenen bir şempanze topluluğunda, bilim insanlarının “iç savaş” olarak tanımladığı ölümcül bir bölünme yaşandı. Yaklaşık 30 yıldır takip edilen Ngogo grubunda, bir zamanlar uyum içinde yaşayan bireylerin zamanla iki düşman kümeye ayrıldığı ve bu ayrışmanın çok sayıda ölümle sonuçlanan saldırılara dönüştüğü belirtildi.
Araştırmacılar, ilk yıllarda yaklaşık 200 üyeli topluluğun bütünlüklü bir yapı sergilediğini, küçük alt kümeler bulunsa da gruplar arasındaki temasın ve bağların korunduğunu aktardı. Ancak yıllar içinde bazı yetişkin erkeklerin ölmesiyle, bu kümeler arasında köprü işlevi gören ilişkilerin zayıfladığı ve topluluk içi dengenin bozulduğu ifade edildi. Bilim insanlarına göre grup içindeki erkek sayısının olağanüstü ölçüde artması da rekabeti yükselterek kopuşu hızlandırmış olabilir.
2015’ten itibaren batı ve merkez kümelerinin birbirinden giderek uzaklaştığını gözlemleyen araştırmacılar, yaklaşık üç yıl sonra bu ayrışmanın kalıcı hale geldiğini belirledi. Sonrasında batı grubunun merkez gruptaki bireylere yönelik ölümcül baskınlar düzenlediği,yetişkin erkeklerin yanı sıra yavru şempanzelerin de hedef alındığı kaydedildi.
Science dergisinde yayımlanan çalışmaya göre bazı saldırı bölgelerinde ezilmiş bitki örtüsü ve kan izlerine rastlandı.
Dikkat çekici bir örnek
Araştırmanın başyazarı Aaron Sandel, en çarpıcı noktanın, yıllarca birlikte yaşayan ve işbirliği yapan şempanzelerin ayrışmanın ardından birbirlerini öldürmeye başlaması olduğunu vurguladı.
Çalışmayı değerlendiren uzmanlar ise bu çatışmanın, insan toplumlarında grup bölünmelerinin ne kadar tehlikeli sonuçlar doğurabileceğine dair dikkat çekici bir örnek sunduğunu belirtiyor. Araştırmacılara göre şempanzelerde gözlenen bu tür büyük topluluk bölünmeleri son derece nadir ve belki de yüzyıllar içinde bir kez yaşanıyor.
Kaynak:
kardes haber
10.04.2026
21:47