Araştırmaya göre, yüksek miktarda ultra işlenmiş gıda tüketenlerde kalp krizi, felç veya koroner kalp hastalığı riskinde %67 artış görülüyor. Her ek porsiyon, riskin yaklaşık %5 yükselmesine yol açıyor
Yeni araştırmalar, yüksek miktarda ultra işlenmiş gıda tüketiminin ciddi kalp problemleri riskini önemli ölçüde artırabileceğini ortaya koydu. Bulgular, Amerikan Kardiyoloji Koleji’nin Yıllık Bilimsel Toplantısı (ACC.26) kapsamında sunuldu.
Science Daily‘nin haberinde yer alan; araştırmaya göre, günde dokuzdan fazla porsiyon ultra işlenmiş gıda tüketen bireyler, günde yaklaşık bir porsiyon tüketenlerle kıyaslandığında, büyük kardiyak olaylar yaşama olasılığı %67 daha yüksek. Ultra işlenmiş gıdalar arasında cips, kraker, dondurulmuş yemekler, işlenmiş et ürünleri, şekerli içecekler, kahvaltılık gevrekler ve ekmekler yer alıyor.
Tüketim arttıkça risk de artıyor
Araştırmada, tüketim arttıkça riskin de kademeli olarak yükseldiği görüldü. Her ek günlük porsiyon, kalp krizi, felç veya koroner kalp hastalığı ya da felçten ölüm olasılığını %5’in üzerinde artırıyor.
University of Texas Health Science Center at Houston’dan kardiyoloji araştırma görevlisi ve çalışmanın baş yazarı Dr. Amier Haidar, “Ultra işlenmiş gıdalar kalp hastalığı riskini artırıyor. Birçoğu pratik ve hızlı öğün veya atıştırmalık olarak görünse de, bu ürünlerin ölçülü tüketilmesi gerektiğini gösteriyor” dedi.
ABD’de farklı grupları kapsayan geniş çaplı bir araştırma yapıldı
Bu çalışma, ultra işlenmiş gıda tüketimi ile kalp hastalığı arasındaki ilişkiyi ABD’deki ırksal olarak çeşitli bir yetişkin grupta inceleyen ilk büyük çalışmalardan biri. Bulgular, daha önce Avrupa’da yapılan araştırmalarla uyumlu ve daha geniş bir popülasyon için önemli bilgiler sunuyor.
Çalışmada, 45-84 yaşları arasındaki 6.814 yetişkinin verileri analiz edildi. Katılımcıların daha önce kalp hastalığı bulunmuyordu ve Multi-Ethnic Study of Atherosclerosis (MESA) kapsamında yer alıyorlardı. Araştırmacılar, katılımcıların günlük ultra işlenmiş gıda tüketimlerini tahmin etmek için gıda anketlerini kullandı. Gıdalar, dört kategoriye ayrılan NOVA sınıflandırma sistemiyle değerlendirildi: az işlenmiş veya işlenmemiş (ör. mısır koçanı), orta derecede işlenmiş (ör. mısır nişastası ve konserve mısır) ve ultra işlenmiş (ör. mısır cipsi).
En yüksek tüketim grubundaki katılımcılar günde ortalama 9,3 porsiyon ultra işlenmiş gıda tüketirken, en düşük grup 1,1 porsiyon ortalama ile sınırlı kaldı. En yüksek tüketim grubundakiler, en düşük grup ile karşılaştırıldığında, koroner kalp hastalığı veya felçten ölüm, kalp krizi, felç veya resüsitasyon gerektiren kardiyak arrest yaşama riskinde %67 artış gösterdi.
Risk, kalori miktarı ve diyet kalitesinden bağımsız olarak değerlendirildi
Dr. Haidar, “Bu çalışmada birçok faktörü kontrol ettik. Günlük alınan kalori miktarı, genel diyet kalitesi ve diyabet, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol ve obezite gibi yaygın risk faktörlerinden bağımsız olarak, yüksek ultra işlenmiş gıda tüketimi ile ilişkili risk neredeyse aynı kaldı” dedi.
Bu bulgular, ultra işlenmiş gıdaların zararlarının yalnızca kalori veya genel diyet kalitesiyle açıklanamayabileceğini, işleme yönteminin de kardiyovasküler risk üzerinde bağımsız bir rol oynayabileceğini gösteriyor.
Çalışmanın sınırlı yönleri ile olası biyolojik sonuçları
Çalışmanın bazı sınırlılıkları bulunuyor. MESA çalışması, ultra işlenmiş gıda tüketimini ölçmek için özel olarak tasarlanmadığından, veriler öz bildirim anketlerine dayanıyor. Tüketim, porsiyonlar üzerinden ölçüldü; bireysel gıdalar takip edilmedi.
Araştırmacılar biyolojik mekanizmaları doğrudan incelemedi. Ancak önceki çalışmalar, ultra işlenmiş gıdaların genellikle yüksek kalorili, ilave şeker ve yağ içerdiğini ve açlık ile metabolizmayı etkileyebileceğini gösteriyor. Bu durum, kilo artışı, iltihaplanma ve viseral yağ birikimi yoluyla kalp hastalığı riskini artırabiliyor.
Daha dengeli bir diyet, riski düşürmeye yardımcı olur
Dr. Haidar, riski azaltmanın bir yolunun tüketilen gıdaların türüne dikkat etmek ve besin etiketlerini okumak olduğunu söyledi. Etiketler, ultra işlenmiş gıdalarda genellikle daha yüksek olan şeker, tuz, yağ ve karbonhidrat miktarlarını gösteriyor. Daha az işlenmiş seçenekler arasında sade yulaf, kuruyemiş, baklagiller ve taze veya dondurulmuş meyve-sebze bulunuyor.
ACC, 2025 JACC’te yayımlanan Kısa Klinik Rehberlik raporunda, daha sağlıklı seçeneklerin görünür, erişilebilir ve ulaşılabilir olmasını sağlamak için standart bir paket önü etiketleme sistemini desteklediğini duyurdu.
Kaynak: https://gazeteoksijen.com/saglik/ultra-islenmis-gidalar-kalp-krizi-ve-felc-riskini-yuzde-67-artiriyor-269459
20.03.2026 17.46