İş dünyasında “iş birliğini güçlendirdiği” ve “şeffaflığı artırdığı” gerekçesiyle hızla yaygınlaşan açık ofis modeli, çalışan sağlığı ve iş ortamı açısından ciddi riskler barındırıyor. İsveçli araştırmacıların gerçekleştirdiği kapsamlı bir çalışma, bu ofis düzeninin mobbing ve zorbalık ihtimalini belirgin şekilde artırdığını ortaya koydu.
Açık ofisler verimlilikten çok sorun getiriyor
2026 itibarıyla çalışma modelleri dönüşüm geçirirken, klasik ofis düzenine yönelik eleştiriler bilimsel verilerle desteklenmeye başladı. Linköping Üniversitesi’nde yapılan ve 3 bin 300 çalışanı kapsayan araştırma, açık ofislerin yalnızca dikkat dağıtmakla kalmadığını, aynı zamanda iş yerinde huzursuzluk ve çatışmanın önemli bir kaynağı haline geldiğini gösterdi. Uzmanlar, “duvarsız” çalışma ortamlarının çalışanlar arasındaki toleransı düşürdüğünü ve gerilimi artırdığını ifade ediyor.
Kişisel alan eksikliği gerilimi artırıyor
Psikoloji profesörü Michael Rosander öncülüğünde yürütülen araştırmada, açık ofislerde çalışan bireylerin çevresel faktörlere karşı daha hassas hale geldiği belirlendi. Yüksek sesle konuşma, klavye sesleri ya da basit bir öksürük gibi günlük durumlar bile zamanla rahatsızlık unsuru haline gelebiliyor. Özel alanın bulunmaması, bu küçük rahatsızlıkların birikerek daha büyük çatışmalara ve zorbalığa dönüşmesine zemin hazırlıyor. Veriler, bu riskin bireysel ofislere kıyasla açık ofislerde çok daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor.
Çalışanlar kendini koruyacak alan bulamıyor
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de açık ofislerde zorbalığa maruz kalan çalışanların kendilerini koruyabilecekleri bir alanın olmaması. Duvarların bulunmadığı bu ortamlarda çalışanlar, psikolojik olarak geri çekilebilecekleri bir güvenli alandan mahrum kalıyor. Buna karşılık, hem ortak alanlar hem de sessiz çalışma odaları sunan “faaliyet tabanlı ofis” modellerinde zorbalık riskinin daha düşük olduğu gözlemlendi. Uzmanlar, bu farkın çalışanlara sunulan alternatif alanlardan kaynaklandığını belirtiyor.
Verimlilik düşüyor, çalışanlar ayrılmaya yöneliyor
Açık ofis düzeni yalnızca sosyal ilişkileri olumsuz etkilemekle kalmıyor, aynı zamanda çalışan bağlılığını da zayıflatıyor. Araştırmaya göre, bu tür ortamlarda çalışan kişiler, bireysel ofislerde çalışanlara göre iş değiştirmeye daha yatkın. Sürekli bölünme, dikkat dağınıklığı ve düşük kaliteli sosyal etkileşim, çalışanların kuruma olan bağlılığını azaltıyor. Maliyet avantajı sağlamak amacıyla tercih edilen açık ofisler, uzun vadede şirketlere verimlilik kaybı ve yüksek çalışan sirkülasyonu olarak geri dönüyor.
Uzmanlardan işverenlere uyarı
Bilim insanları, açık ofis kullanan ya da bu modele geçmeyi planlayan şirketler için önemli önerilerde bulunuyor. Ofis içi çatışmalar büyümeden müdahale mekanizmalarının oluşturulması gerektiği vurgulanırken, benzer işlerde çalışan kişilerin birlikte konumlandırılmasının faydalı olabileceği belirtiliyor. En önemli çözüm ise çalışanlara ihtiyaç duyduklarında çekilebilecekleri sessiz ve özel alanlar sunmak olarak öne çıkıyor.
Profesör Rosander, geleneksel açık ofislerin birey üzerinde olumsuz etkiler yarattığını ve sosyal etkileşimi zedelediğini belirterek, şirketlerin bu sistemi daha bilinçli şekilde yönetmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
kaynakça görsel: https://www.cumhuriyet.com.tr/yasam/modern-is-dunyasinda-acik-ofis-tuzagi-verimliligi-degil-zorbaligi-artiriyor-2489430
25.03.2026
13:39