Bilim dünyası, evcil kediler ile insanlar arasındaki şaşırtıcı genetik benzerliği kanser tedavisinde değerlendirmeye hazırlanıyor.
Kanserle Mücadelede “Patili” İş Birliği: Kedilerdeki Genetik Şifre Umut Vadediyor
Tıp ve veterinerlik dünyası, kanserle mücadelede güçlerini birleştirdi. Wellcome Sanger Institute öncülüğünde yürütülen ve beş farklı ülkeden 500 evcil kedinin dahil edildiği geniş kapsamlı araştırma, onkoloji alanında yeni bir dönemin kapısını araladı.
Aynı Ortam, Aynı Riskler: Kediler Kanserin Genetik Kutusunu Açıyor
Araştırmanın dikkat çekici bulgularından biri, evcil kedilerin insanlarla aynı yaşam alanlarını paylaşmasının kanser riskine etkisi oldu. Ontario Veterinary College’nden Prof. Geoffrey Wood, kedilerin insanlarla benzer çevresel faktörlere maruz kaldığını ve bunun kanser gelişim süreçlerini birbirine yaklaştırdığını belirtiyor.
DNA dizileme çalışmaları, kedilerde tümör gelişimini tetikleyen genetik mekanizmaların insanlardaki kanser hücrelerinin davranışlarıyla büyük ölçüde benzerlik gösterdiğini ortaya koydu. Bu durum, kanserin oluşum süreci ve çevresel etkilerin rolü konusunda bilim insanlarına daha net veriler sunuyor.
FBXW7 ve PIK3CA: Ortak Genetik Hedefler
Araştırmacılar, kedi ve insan kanserleri arasında köprü kuran yedi temel “sürücü gen” tanımladı. İncelenen kedi tümörlerinin yüzde 50’sinden fazlasında tespit edilen FBXW7 geni, çalışmanın merkezinde yer aldı. İnsanlarda özellikle meme kanserinin seyrini ağırlaştırabilen bu genetik değişikliğin kedilerde de yaygın olması, iki tür arasındaki biyolojik benzerliği güçlendiriyor.
Ayrıca insanlarda hedefe yönelik tedavilerle baskılanabilen PIK3CA geninin, kedilerdeki tümörlerin yüzde 47’sinde bulunduğu saptandı. Bu bulgu, insanlarda başarıyla uygulanan bazı ilaçların veteriner onkolojisinde de kullanılabileceği ihtimalini gündeme getirdi.
“Tek Tıp” Yaklaşımıyla Onkolojide Yeni Dönem
“Tek Tıp” (One Medicine) vizyonu kapsamında, insan ve veteriner tıbbına ait verilerin karşılıklı paylaşımı hedefleniyor. Araştırmada yer alan Dr. Louise Van Der Weyden, bu çalışmayı kedi onkolojisindeki en önemli gelişmelerden biri olarak değerlendirdi. Van Der Weyden, kedilerdeki tümör genetiğinin artık bir “kara kutu” olmaktan çıktığını ifade etti.
Elde edilen veriler doğrultusunda, insanlarda başarılı olan tedavi yöntemlerinin kedilerde uygulanması; kedilerdeki klinik gözlemlerin ise insan onkolojisindeki çalışmalara katkı sağlaması planlanıyor.
Bilim insanları, hassas onkoloji yaklaşımlarının gelişmesiyle birlikte gelecekte hem insanlar hem de kediler için daha etkili ve güvenli teşhis ve tedavi yöntemlerinin geliştirilebileceğini öngörüyor.
kaynakça görsel: https://www.cumhuriyet.com.tr/yasam/kanserle-mucadelede-patili-isbirligi-kedilerdeki-genetik-sifre-insanlara-umut-olacak-2483554
3.03.2026 12:33